Üretim Bütçesi (Diğer metin2)

İhtiyaç Planlaması bütçesinde aylık ihtiyaçların planlamasından bahsetmiştik. İhtiyaç planlamasında aylık mamül ihtiyacı stoklara göre belirlenmiş ve üretimden karşılanacak kısmı planlanmıştı. Üretime düşen ihtiyacı üretim bütçesinde planlayacağız. 

 

 

Üretim bütçesi basit olarak, üretimden karşılanması planlanan mamül ihtiyacının üretimini planlanmasıdır. Bu plan yapılırken üretim araçları ve iş gücü kapasiteleri dikkate alınarak planlama yapılır. Taslak üretim planı yapıldıktan sonra hesaplanan kapasiteler, stok maliyetleri, tedarik maliyetleri verileri değerlendirilir ve tüm bu öğeler, en az maliyetle hedeflenen satış miktarlarının karşılanması için, optimize edilir. Bunun için çeşitli üretim, stok ve tedarik politikalarının test edileceği senaryo analizleri yapılarak nihai üretim bütçesi oluşturulur.

 

Üretim bütçesinin girdileri

  • Üretilmesi planlanan mamül miktarları: İhtiyaç planlaması bütçesinden üretime düşen miktarlardır.
  • Üretim tesisleri kapasiteleri: Satışı planlanan mamüllerin üretiminin mümkün olup olmadığı, üretim kapasiteleri ile kontrol edilir. Üretim kapasitesi kontrolü mümkünse üretim hattı üzerindeki tüm iş istasyonlarına varana kadar yapılmalıdır. Bu şekilde üretim hattı üzerindeki dar boğazlara kadar detaylı bir analiz yapmak mümkün olacaktır.
  • Ürün ağaçları: Üretilecek ürünün hangi malzemelerden, hangi miktarlarda kullanılarak üretileceğini gösteren bir nevi reçetedir. İlk madde malzeme bütçesinin oluşturulabilmesi için gereklidir. Ürün ağaçları ?ürün reçetesi? olarak da tanımlanır, ingilizcesi BOM (Bill of Material)dır.

 

Üretim Bütçesi Çıktıları

  • İlk madde malzeme bütçesi: Üretimde kullanılacak olan malzeme sarfları reçeteler kullanılarak hesaplanır. İlk madde malzeme bütçesi aynı zamanda tedarik bütçesinin girdisi olacak ve üretim malzeme maliyetini oluşturacaktır.
  • Aylık üretim miktarları: Bütçelenen aylık üretim miktarları üretim sorumlularına içinde bulundukları ay yapmaları gereken üretim miktarını gösterecektir. Aylık olarak planlanan bu rakamlar daha sonra üretim planlama departmanlarında günlük üretim planlarının yapılmasında yardımcı olacaktır.

 

İlk Madde Malzeme Bütçesi

 

İlk madde malzeme bütçesi üretimde doğrudan kullanılacak olan malzemelerin planlanmasıdır. Hammadde bütçesi olarak da adlandırılabilir. Üretimde dolaylı olarak kullanılan malzemeler gider bütçelerinde gider olarak bütçelenir.

 

İlk madde malzeme bütçesi amaçları aşağıdaki şekilde sıralanabilir:

  • Hammadde stok seviyelerinin (maliyetinin) kontrolü
  • Hammadde tedarik miktarlarınn planlanması
  • Hammadde tedarik tutarlarının dolayısı ile hammadde maliyetlerinin planlanması
  • Hammadde planlaması aşağıdaki örnekteki hesaplamanın her ay ve her mamül için tekrarlanması ile ortaya çıkar.

 

Örnek:

 

İhtiyaç Planlaması x ürünü ihtiyacınının (1250adet) yarısının üretimden karşılanması düşünüldüğünde hesaplama aşağıdaki şekilde yapılacaktır.

 

Hesaplamayı yapabilmek için ürün ağacına ihtiyacımız var. Ürün ağacımız bir adet x üretmek için hangi malzemelerden hangi miktarda kullanılması gerektiğini gösterecektir.

Hammadde

Kullanım Miktarı

Alım Fiyatı

A Hammaddesi

2 Kg

5TL

B Hammaddesi

3 Adet

10TL

C Hammaddesi

5 mt

1TL

 

Buna göre x ürününün üretimi için gerekli olan hammadde miktarı

 

ammadde

Kullanım

X Ürünü Üretim Adedi (Çarpılacak)

Hammadde İhtiyacı

A Hammaddesi

2 kg

750 Adet

1500 kg

B Hammaddesi

3 adet

2250 adet

C Hammaddesi

5 metre

3750 metre

  

Hammadde alım tutarları

Hammadde

Hammadde İhtiyacı

Alım Fiyatı

Toplam

A Hammaddesi

1500 kg

5TL

7.500TL

B Hammaddesi

2250 adet

10TL

22.500TL

C Hammaddesi

3750 metre

1TL

3.750TL

Toplam Hammadde Maliyeti

33.750TL